Жарыяланган долбоор тараптардын позицияларында олуттуу айырмачылыктар бар экенин көрсөттү, бирок сүйлөшүү процесси уланууда.
1
Reuters маалымдагандай, ЖМКларда АКШ менен Ирандын ортосундагы меморандумдун долбоорунун чоо-жайы жарыяланды. Анда өзөктүк программа, санкциялык саясат жана деңиз каттамдарынын коопсуздугу боюнча маселелер камтылган. Бирок сөз азырынча иран тарап сунуштаган жана тараптар тарабынан макулдашыла элек документтин долбоору тууралуу болуп жатат.
Жарыяланган маалыматтарга ылайык, долбоор Ормуз кысыгын ачуу, санкциялык режимди жеңилдетүү жана Ирандын өзөктүк программасын чектөө боюнча өз ара милдеттенмелерди карайт. Документ боюнча сүйлөшүүлөр уланууда, жазат InoZpress.
Ормуз кысыгы боюнча кандай шарттар сунушталууда
Келишимдин долбоорунда аймактагы эркин деңиз каттамдарын калыбына келтирүүгө байланыштуу жоболор камтылган.
Төмөнкүлөр сунушталууда:
- Ормуз кысыгын бардык коммерциялык кемелер үчүн дароо ачуу;
- меморандумга кол коюлгандан кийин Иран портторуна карата америкалык аскер-деңиз блокадасын алып салууну баштоо;
- чектөөлөрдү алып салуу процессин 30 күндүн ичинде аяктоо.
Каржы бөлүмү эмнени карайт
Долбоорго ылайык, Вашингтон макулдашууга жетишилсе бир катар экономикалык кадамдарга барууга даяр.
Сунуштардын арасында:
- сүйлөшүүлөр жүрүп жаткан мезгилде жаңы санкцияларды киргизүүдөн баш тартуу;
- акыркы келишимге кол коюлгандан кийин АКШ жана БУУнун санкцияларын этап-этабы менен алып салуу;
- Иранга каршы мунай чектөөлөрүн убактылуу жокко чыгаруу;
- Иранга тоңдурулган 25 миллиард долларлык активдерди кайтарып берүү;
- аймактык өнөктөштөр менен биргеликте өлкөнү калыбына келтирүү жана өнүктүрүү планын даярдоо.
Өзөктүк программага байланыштуу кандай чектөөлөр каралган
Документте Ирандын келечектеги өзөктүк программасына тиешелүү жоболор дагы камтылган.
Төмөнкүлөр сунушталууда:
- Иран өзөктүк курал өндүрбөйт жана сатып албайт;
- акыркы келишим түзүлгөнгө чейин Тегеран байытылган урандын запастарын көбөйтпөйт;
- тараптар жогорку деңгээлде байытылган урандын запастарын сактоо жана кыскартуу маселелери боюнча өзүнчө консультацияларды өткөрүшөт;
- өзөктүк программанын акыркы параметрлери меморандумга кол коюлгандан кийинки 60 күндүн ичинде талкууланат.
Ошол эле учурда бир катар пункттар боюнча тараптардын позициялары дагы эле айырмаланууда. Буга чейин АКШ президенти Дональд Трамп болочок келишим Ирандын өзөктүк куралдан толук баш тартуусун карашы керектигин жана Тегеранга каржылык жеңилдиктерди камтыбашы керектигин билдирген.
Эске салсак, буга чейин АКШ менен Иран жаңы соккуларды алмаштырганы тууралуу жазганбыз.
