Содержание:
Евробиримдик Орусия менен мүмкүн болгон сүйлөшүүлөрдү, Европанын коопсуздугун жана келечектеги диалог шарттарын талкуулоого даярданууда.
4
«Европейская правда» басылмасы билдиргендей, Евробиримдикке мүчө өлкөлөрдүн тышкы иштер министрлери май айынын аягында Орусия менен болочок сүйлөшүүлөрдүн мүмкүнчүлүгүн, ошондой эле Москвага коюлушу мүмкүн болгон талаптарды талкуулоону пландап жатышат. Бейрасмий жолугушуу 27–28-май күндөрү Кипрде «Гимних» форматында өтөт.
Башкы темалардын бири Европанын коопсуздугу жана Орусиянын коңшу мамлекеттерге карата мындан аркы агрессиясын алдын алуу механизмдери болот. Евробиримдикте ошондой эле Москванын мүмкүн болгон уступкалары, анын ичинде Орусиянын аскерлерин Приднестровьеден чыгарып кетүү маселеси да талкууланууда, жазат InoZpress.
Евробиримдик Орусия менен кайсы маселелерди талкуулоону каалайт
Евробиримдиктин тышкы саясат боюнча жогорку өкүлү Кая Каллас 11-майдагы ЕБ Тышкы иштер кеңешинин жыйынынын алдында союз өлкөлөрү Орусия менен потенциалдуу диалог үчүн темалардын тизмесин алдын ала аныкташы керектигин билдирди.
Дипломат өз позициясын төмөнкүдөй түшүндүрдү:
«Орусия менен биз эмнени сүйлөшкүбүз келерин өзүбүздүн арабызда талкуулашыбыз керек. Ошондуктан жакында тышкы иштер министрлеринин “Гимних” форматындагы жолугушуусу болот, анда мен сунуштаган сунуштарды талкуулап, бизде бар көйгөйлөрдү чечүүгө аракет кылабыз».
Калластын айтымында, Европанын коопсуздугу үчүн негизги коркунуч Орусиянын коңшу мамлекеттерге каршы уланып жаткан агрессиясы менен байланыштуу. Ал Евробиримдик мындай сценарийлердин келечекте кайталанышына жол бербөө үчүн стратегия иштеп чыгышы керек экенин белгиледи.
ЕБде кайрадан Приднестровье маселеси көтөрүлдү
Кая Каллас өткөн аптада барган Молдова тууралуу өзүнчө айтып өттү. Дипломат Приднестровьедеги орус аскерлеринин болушу бүтүндөй аймак үчүн туруксуздуктун фактору бойдон калып жатканын белгиледи.
Европалык дипломат коопсуздукту камсыздоонун мүмкүн болгон шартын мындайча атады:
«Айтайын дегеним, ал жакта орус аскерлери бар. Мисалы, бул аймактагы туруктуулук жана коопсуздук үчүн шарттардын бири болушу мүмкүн — алар өз аскерлерин чыгарып кетиши керек».
СССР тарагандан кийин таанылбаган Приднестровьенин аймагында орус бөлүктөрү калып, аймакты иш жүзүндө көзөмөлдөөнү улантып келишет. Буга чейин Владимир Зеленский Москва бул аймактагы аскердик катышуусун 1000–1500 аскерге чейин кыскартканын билдирген.
Бирок 2026-жылдын апрелинде Украинанын президентинин кеңсесинин жетекчисинин орун басары Павел Палиса Орусия жаңы аракет сценарийлерин, анын ичинде Приднестровье тарабынан Винница облусу тарапка буфердик аймак түзүү вариантын карап жатканын билдирген.
Европа сүйлөшүүлөрдүн форматын издөөнү улантууда
Макалада европалык саясатчылар Орусия менен диалог жүргүзүүнүн зарылдыгы тууралуу биринчи жолу айтып жатышпаганы белгиленет. Тактап айтканда, Словакиянын Тышкы иштер министрлигинде буга чейин Евробиримдик сүйлөшүү столунда болушу жана жаңжалдын бардык тараптары менен байланыштарды сакташы керектиги айтылган.
Ошол эле учурда Кремль Европанын коопсуздугу боюнча жаңы келишимдерди талкуулоого даяр экенин көрсөтүүдө. Владимир Путин 9-майда Украинадагы согуш аяктоого жакындап калганын айтып, Германиянын мурдагы канцлери Герхард Шредерди мүмкүн болгон ортомчу катары эң ылайыктуу талапкер деп атаган.
Саясий эксперт Андрей Городницкий бул кырдаалды комментарийлеп жатып, Шредердин талапкерлиги расмий Берлиндин эмес, Кремлдин кызыкчылыгын чагылдырарын билдирди. Анын айтымында, Украина азыр сүйлөшүү үстөлүндө Орусияга таасир эте ала турган проукраиналык өнөктөштөрдүн болушуна жетишүүгө аракет кылууда.
Кипрдеги ЕБ министрлеринин жолугушуусу тууралуу эмне белгилүү
«Гимних» форматы Евробиримдик өлкөлөрүнүн тышкы иштер министрлеринин бейрасмий жолугушуусу болуп саналат жана ал жарым жылда бир жолу ЕБ Кеңешиндеги төрагалык алмашуунун алкагында өткөрүлөт. Мындай формат стратегиялык маселелерди расмий чечимдерсиз талкуулоого мүмкүндүк берет.
Май айындагы жолугушууда министрлер төмөнкү маселелерди талкуулашы мүмкүн:
- Орусия менен мүмкүн болгон сүйлөшүүлөрдүн параметрлерин;
- ЕБнин коопсуздук боюнча талаптарын;
- Украинага мындан аркы колдоону;
- Молдова жана Приднестровьедеги кырдаалды;
- Потенциалдуу сүйлөшүү процессине европалык өлкөлөрдүн катышуусун.
Эске салсак, буга чейин Украинанын соккулары Кремлди Путиндин коопсуздугун күчөтүп, Москвадагы парадды кыскартууга мажбурлаганы тууралуу жазганбыз.
